មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​ថា ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​មិន​គួរ​បដិសេធ​សំណើ​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ដែល​សុំ​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​លោក កឹម សុខា ទេ

ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-04-26
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក អំ សំអាត (ឆ្វេង) ប្រធាន​គ្រប់គ្រង​ការិយាល័យ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស លីកាដូ លោក កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រចាំ​កម្ពុជា។
លោក អំ សំអាត (ឆ្វេង) ប្រធាន​គ្រប់គ្រង​ការិយាល័យ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស លីកាដូ លោក កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រចាំ​កម្ពុជា។
RFA and UN Human Rights in Cambodia

មន្រ្តីសិទ្ធិមនុស្ស​ថា ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​មិន​គួរ​បដិសេធ​សំណើ​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ដែល​សុំ​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​លោក កឹម សុខា ទេ ព្រោះ​ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ គឺ​រឹត​តែ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នូវ​ការ​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​លោក កឹម សុខា និង​ស្ថានភាព​អាក្រក់ នៃ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា។

ប្រធាន​គ្រប់គ្រង​ការិយាល័យ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស លីកាដូ លោក អំ សំអាត ចាត់​ទុក​ការ​បដិសេធ មិន​ឲ្យ​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស ​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស​ប្រចាំ​កម្ពុជា អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្ម៊ីត (Rhona Smith) បាន​ចូល​​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​ប្រធាន​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក កឹម សុខា ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត​បែប​នេះ គឺ​ជា​​ការ​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ ថា​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេស​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​ជន​កំពុង​ជាប់​ឃុំ នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​រឹត​បន្តឹង។ លោក​បន្ថែម​ទៀត​ថា ជា​គោល​ការណ៍​ច្បាប់ លោក កឹម សុខា គ្រាន់​តែ​ជា​ជន​ត្រូវ​ចោទ មិន​ទាន់​មាន​ទោស​អ្វី​ទាំង​អស់ ដូច្នេះ​មិន​ត្រូវ​បាត់បង់​សិទ្ធិ​សេរីភាព​យ៉ាង​នេះ​នោះ​ទេ៖ «យើង​ឃើញ​ហើយ សូម្បី​តែ​អ្នកទោស ឬ​ក៏​ជន​ជាប់​ចោទ​ផ្សេងៗ នៅ​តាម​ពន្ធនាគារ ក៏​មានការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មានការ​ប្រស្រ័យ​ទាក់ទង​ជាមួយ​ក្រុម​គ្រួសារ មិត្តភ័ក្ដិ​ ឬ អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ផ្សេងៗ​ ចូល​សួរ​សុខ​ទុក្ខ​បាន។ អ៊‍ីចឹង​ ក្នុង​នាម​ឯកឧត្ដម​ កឹម សុខា ជា​ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​រូប​ដែរ គាត់​គួរ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គេ​សួរ​សុខទុក្ខ»

ប្រតិកម្ម​របស់​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​រូប​នេះ ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយ​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ​ បដិសេធ​សំណើ​របស់​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្មីត ដែល​ស្នើសុំ​ជួប​លោក កឹម សុខា ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​ស្រុក​ខ្មែរ នៅ​ចុង​ខែ​មេសា​នេះ។ នេះ​ជា​លើក​ទីបី​ហើយ ដែល​មន្ត្រី​តុលាការ​នៃ​របប​លោក ហ៊ុន សែន បដិសេធ​សំណើ​របស់​មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ដែល​ចង់​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​លោក កឹម សុខា។

នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​អ្នកស្រី កាល​ពី​ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០១៨ កាល​លោក កឹម សុខា នៅ​ជាប់​ឃុំឃាំង​នៅ​ពន្ធនាគារ​ត្រពាំងផ្លុង ខេត្ត​ត្បូង​ឃ្មុំ​ ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នកស្រី​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​លោក កឹម សុខា​ដែរ។ ក្រោយ​មក​ទៀត នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ កាល​ពី​ចុង​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​ដដែល គឺ​ក្រោយ​ពេល​លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​ផ្ទេរ​ពី​ជាប់​ឃុំ​នៅ​ពន្ធនាគារ​ត្រពាំងផ្លុង មក​ជាប់​ឃុំ​ក្នុង​ផ្ទះ​វិញ​​ ក៏​អ្នកស្រី​មិន​អាច​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​លោក​បាន​ដែរ ដោយសារ​សំណើ​របស់​អ្នកស្រី ត្រូវ​បាន​បដិសេធ​ទៀត។

ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំ អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​រូប​នេះ ត្រូវ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ពីរ​លើក ទៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដើម្បី​តាមដាន​ស្ថានការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស។ អ្នកស្រី​ត្រូវ​រាយការណ៍​អំពី​ស្ថានការណ៍​នេះ មួយ​ឆ្នាំ​ម្ដង គឺ​រាល់​ខែ​កញ្ញា នៅ​ចំពោះ​មុខ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ នៅ​ឯ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ប្រទេស​ស្វ៊ីស។

ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​អ្នកស្រី​ទាំង​ពីរ​លើក កាល​ពី​ឆ្នាំ២០១៨ នោះ អ្នកស្រី​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន ទម្លាក់​ចោល​រាល់​ការ​ចោទ​ប្រឆាំង​លើ​​លោក កឹម សុខា និង ដោះលែង​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​រូប​នេះ។ ក្រោយ​ការ​រម្លាយ​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ អ្នកស្រី​ក៏​បាន​ទាមទារ​ឲ្យ​របប​លោក ហ៊ុន សែន លើក​បម្រាម​ដែល​ហាម​ឃាត់​សិទ្ធិ​នយោបាយ​មន្រ្តី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ទាំង ១១៨រូប។

អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្ម៊ីត រាយការណ៍​ប្រាប់​ប្រាប់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​ពេញ​អង្គ​លើក​ទី៣៩ នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ប្រទេស​ស្វ៊ីស កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០១៨ ថា របប​លោក ហ៊ុន សែន គ្មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ និង ក្លាយ​ជា​របប​ឯក​បក្ស​ទៅ​ហើយ​ ព្រោះ​អ្វីៗ ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ត្រួតត្រា ​របស់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​តែ​ម្នាក់​ឯង។ អ្នកស្រី​រិះគន់​ថា ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ ២០១៨ កន្លង​ទៅ​នេះ គឺ​ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ ​ងាក​ចាក​ឆ្ងាយ​ចេញ ​ពី​គន្លង​នៃ​ប្រជាធិបតេយ្យ។ អ្នកស្រី​ស្នើ​ឲ្យ​របប​នេះ ​ស្ដារ​ស្ថានភាព​អាក្រក់​បច្ចុប្បន្ន ឲ្យ​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​រក​សភាព​ដើម​វិញ ដោយ​ស្ដារ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ។

ស្រប​ពេល​ដែល​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង ប្រជាធិបតេយ្យ ​នៅ​តែ​អាក្រក់​នេះ អ្នកស្រី​នឹង​ទៅ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា រយៈ​ពេល ១១ថ្ងៃ ចាប់​ផ្ដើម​ពី​ថ្ងៃ​ទី២៩ ខែ​មេសា ដល់​ថ្ងៃ​ទី៩ ខែ​ឧសភា។

អ្នកស្រី​នឹង​ជួប​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​ ក្នុង​ជួរ​របប​លោក ហ៊ុន សែន តំណាង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង មន្រ្តី​ទូត​បរទេស​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា​ផង។ អ្នកស្រី​ក៏​នឹង​ចុះ​ទៅ​ប្រមូល​ព័ត៌មាន​ ដោយ​ផ្ទាល់ ​ដល់​មូលដ្ឋាន​សហគមន៍​ដែល​រងគ្រោះ ដោយ​សារ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ផង​ដែរ។

មេធាវី​ការពារ​ក្តី​ឲ្យ​លោក កឹម សុខា មួយ​រូប​ គឺ​លោក ផែង ហេង ប្រាប់​អាស៊ី​សេរី​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី២៥ ខែ​មេសា​ថា មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​រូប​នេះ គួរតែ​អាច​ជួប​សួរ​សុខទុក្ខ​លោក កឹម សុខា បាន។

ប៉ុន្តែ​មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ នៃ​របប​លោក ហ៊ុន សែន យល់ថា​ការ​សម្រេច​របស់​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ ក្នុង​ការ​បដិសេធ​នេះ គឺ​ធ្វើ​ត្រឹមត្រូវ​តាម​នីតិវិធី​ច្បាប់ ដោយសារ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​នេះ លោក កឹម សុខា កំពុង​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​រឹត​ត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ។ លោក​បន្ថែម​ថា ក្នុង​ដំណាក់​កាល​នេះ​ដែរ គឺ​មាន​តែ​ចៅក្រម​ស៊ើប​សួរ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​មាន​សិទ្ធិ​សម្រេច ក្នុង​ការ​អនុញ្ញាត ឬ មិន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ជួប​លោក កឹម សុខា នេះ៖ «វា​ជា​អំណាច​ឆន្ទានុសិទ្ធិ​របស់​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ។ លោក​ កឹម សុខា ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​តាម​ផ្លូវ​តុលាការ គេ​ភ្ជាប់​ជាមួយ​លក្ខខណ្ឌ​មួយ​ចំនួន រួម​ទាំង​កន្លែង​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​បាន និង​អ្នក​ដែល​អាច​ជួប​បាន។ អ៊ីចឹង​ជន​ណា​ក៏​ដោយ ដែល​ចង់​ជួប​ត្រូវ​តែ​មានការ​អនុញ្ញាត​ពី​ចៅក្រម​ស៊ើបសួរ។ បើ​គាត់​ថា ជួប​មិនបាន ព្រោះ​អាច​ប៉ះ​ពាល់​ដ​ល់​ការ​ស៊ើបសួរ គាត់​មិន​អនុញ្ញាត​ទេ»

ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជិត​ពីរ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ របប​លោក ហ៊ុន សែន រង​ការ​រិះគន់ និង​ថ្កោលទោស​ជុំ​ទិស​ថា បាន​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយសារ​តែ​ការ​ចាប់​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដាក់​ឃុំឃាំង បណ្ដេញ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល បិទ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ រម្លាយ​គណបក្សប្រឆាំង​ និង​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត ដោយ​ផាត់​ចោល​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ជា​ដើម។

ថ្មីៗ នេះ​ទៀត​សោត របប​នេះ​នៅ​តែ​បន្ត​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​លើ​សំឡេង​ប្រឆាំង ដោយ​បន្ត​ចាប់​ខ្លួន​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង​ដាក់​ពន្ធនាគារ ដោយសារ​តែ​ការ​បញ្ចេញ​មតិ​តា​ម​បណ្ដាញ​សង្គម និង​ចេញ​ដីកា​តាម​​ចាប់​ខ្លួន​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​គណបក្ស​ សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ជា​បន្ត​បន្ទាប់។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​គំរាម​កម្ទេច​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ ដែល​នៅ​សេសសល់​​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង ស្រប​ពេល​ដែល​របប​នេះ នៅ​តែ​បន្ត​រឹតត្បិត​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ខាង​សហជីព​កម្មករ​ផង​ដែរ។

អ្នកវិភាគ និង​មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​បារម្ភ​ថា កម្ពុជា​នឹង​ចៀស​មិន​ផុត​ពី​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​បន្ថែម ពី​សហគមន៍​​អន្តរជាតិ បើ​របប​លោក ហ៊ុន សែន មិន​ព្រម​ស្តារ​ស្ថានភាព​អាក្រក់​នេះ​ឡើង​វិញ​ឲ្យ​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា​នោះ​ទេ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល